Jak uporządkować rodzinne zdjęcia dawnych miejsc i zachować ich opisy

Zbierz zdjęcia w jednym folderze na komputerze, zachowaj oryginalne pliki, a każdej fotografii przypisz stały numer i opis. Zapisuj osobno pewne informacje oraz przypuszczenia dotyczące dat i miejsc. Na koniec skopiuj całe archiwum wraz z opisami na drugi nośnik. Poniżej proponujemy prosty sposób, który można zastosować do skanów albumów i zdjęć rozproszonych między telefonem a komputerem.

Zbierz pliki i zachowaj ślady ich pochodzenia

Zacznij od jednego albumu lub jednej partii zdjęć. Skopiuj ją do folderu roboczego na komputerze. Na tym etapie pozostaw pliki także w dotychczasowych miejscach: łatwiej będzie sprawdzić, czy podczas przenoszenia niczego nie pominięto. Nie zmieniaj od razu wszystkich nazw i nie usuwaj podobnych ujęć.

Z telefonu skopiuj wybraną partię fotografii, a z komputera zbierz odpowiadające jej skany i inne wersje.
Zapisz, skąd pochodzi każda grupa: z konkretnego albumu, telefonu albo zbioru przekazanego przez krewnego.
Otwórz skopiowane pliki i sprawdź, czy zdjęcia są kompletne oraz czytelne.
Jeżeli masz odbitki z zapiskami, zachowaj również skany ich odwrotów.

Kolejność zdjęć w papierowym albumie może pomagać w ustalaniu chronologii. Zanim ją zmienisz, zapisz numery stron lub sfotografuj ich układ. Dwie podobne fotografie obejrzyj w powiększeniu: inne kadrowanie może zachowywać dodatkowy fragment ulicy, domu lub podwórka.

Ustal prosty układ folderów i nazw

Nasza propozycja to jeden główny folder „Zdjęcia rodzinne”, a w nim foldery odpowiadające albumom lub otrzymanym zbiorom. W każdym utwórz „Oryginały” oraz „Kopie do udostępniania”. Zachowasz pochodzenie zdjęć nawet wtedy, gdy daty pozostają nieznane. Dla fotografii z dobrze ustaloną chronologią możesz dodatkowo zastosować podział na lata.

Każdej fotografii nadaj niepowtarzalny identyfikator, na przykład ROD_0001. Proponowana nazwa pliku to ROD_0001_Zgierz_podworko.jpg, jeśli miejscowość jest potwierdzona. Odwrotowi przypisz ROD_0001_rewers.jpg, a wersji poprawionej ROD_0001_kopia.jpg. Zmieniaj część nazwy przed kropką, zachowując rozszerzenie pliku.

Nie próbuj zmieścić całej historii w nazwie. Stały numer połączy zdjęcie z dłuższym opisem, nawet po korekcie rozpoznanego miejsca. Kadrowanie, rozjaśnianie i retusz wykonuj na dodatkowej kopii; zachowaj plik przedstawiający całą odbitkę.

Zapisz opisy w jednym wykazie

Obok folderów ze zdjęciami umieść arkusz lub dokument z opisami. Jeden wpis powinien odpowiadać jednej fotografii i zaczynać się od jej identyfikatora. Taki wykaz pozwala dopisywać informacje bez wielokrotnej zmiany nazw plików. Przy przekazywaniu zdjęć rodzinie dołącz także dokument.

Identyfikator i nazwa pliku.
Osoby: imiona i nazwiska, a przy zdjęciu grupowym także kolejność od lewej.
Data wykonania zdjęcia lub przypuszczalny przedział czasu.
Miejsce: miejscowość, ulica i rozpoznany budynek albo fragment otoczenia.
Okoliczności: wydarzenie, wizyta lub codzienna sytuacja.
Źródło informacji: podpis na odbitce, osoba udzielająca wyjaśnień lub inne wskazówki.

Zamiast „babcia przed naszym domem” wpisz pełne nazwisko i doprecyzuj, o który dom chodzi. Przy dawnych miejscach opisz też widoczne szczegóły: bramę, układ okien, ogrodzenie czy napis na szyldzie. Oddziel to, co widać na fotografii, od rodzinnej opowieści o tym miejscu.

Oznacz niepewne daty i miejsca

Nie wybieraj dokładnego roku tylko po to, by zapełnić pole. Proponujemy trzy oznaczenia: „potwierdzone”, „przypuszczalne” oraz „nieustalone”. Stosuj je osobno do daty, miejsca i osób. Rozpoznanie krewnego nie musi oznaczać, że znany jest również adres.

Data: około 1960 roku; przypuszczenie na podstawie wieku osoby.
Miejsce: prawdopodobnie Zgierz; ulica nieustalona.
Budynek: według relacji krewnej dawny dom rodzinny; adres do potwierdzenia.
Osoby: dwie rozpoznane, trzecia nieustalona.

Gdy krewni podają różne wersje, zachowaj obie wraz z nazwiskami rozmówców. Zanotuj także datę rozmowy. Po uzyskaniu nowych informacji uzupełnij opis, pozostawiając krótką wzmiankę o wcześniejszym przypuszczeniu. Nie utożsamiaj daty zeskanowania odbitki z datą wykonania fotografii.

Wykonaj dodatkową kopię i sprawdź jej zawartość

Uporządkowane zdjęcia nadal wymagają kopii zapasowej: dysk może ulec awarii, a dostęp do usługi przechowywania plików może się skończyć. Kopiuj cały główny folder, łącznie z wykazem opisów i skanami odwrotów.

Zapisz archiwum na dodatkowym dysku lub w wybranej usłudze chmurowej.
Otwórz z kopii kilka zdjęć oraz dokument z opisami i sprawdź ich czytelność.
Zanotuj datę wykonania kopii i aktualizuj ją po opracowaniu kolejnej partii.
Przekaż bliskiej osobie informację, gdzie znajduje się archiwum i jak identyfikatory łączą zdjęcia z opisami.